Reisverslag Israël 2009
Namen PerspectieF is Linda van Garderen, Bestuurslid Politiek Binnenland, meegegaan meegegaan op de ‘fact finding mission 2009’ van het CIJO in Israël. Het was een geweldige ervaring waar ik graag wat meer over wil vertellen. De reis vond plaats van 17 tot en met 25 augustus, dus ongeveer een week. Ik moet zeggen dat van te voren ik niet had kunnen bedenken dat we zoveel zouden doen, zien en horen in 1 week. De groep van 17 jongen mensen met allerlei verschillende achtergronden werd de hele week door een geweldige Gids bijgestaan genaamd Gomeh.
Dag 1
We vlogen vanaf Schiphol naar Tel-Aviv de nacht van 17 op 18 augustus. We landen s’ochtends om ongeveer 5 uur op Tel-Aviv waarna we in de bus naar Jeruzalem zijn gereden. Daar om precies 7 uur aangekomen zodat we meteen aan het ontbijt konden meedoen. Er was geen tijd voor rusten want we zijn meteen er op uit gegaan in Jeruzalem waar we de Klaagmuur en de tunnels naast de tempel hebben bezocht. Voordat we de oude stad ingingen zijn we op traditionele wijze begonnen met een zegen en een slok wijn (ja om 8 uur in de ochtend). De oude stad is heel bijzonder om doorheen te lopen, het idee dat Jezus 2000 jaar ook precies die stenen heeft gezien toen Hij daar rondliep geeft best wel kippenvel. Na de tunnels kwamen we uit op de Via Dolorosa, de straat waar Jezus doorheen is gelopen met het kruis op zijn rug. Telkens, bij bijna elke stap, is wel zoiets bijzonders te vinden in Jeruzalem. Ik was mij moeheid daarom ook compleet vergeten en keek mijn ogen uit.
Na deze rondleiding en wat vrije tijd om bij de winkeltjes rond te kijken zijn we met de bus en bewaker terug naar ons hostel gereden waar de kamers verdeeld werden om snel onze spullen daar te kunnen leggen en terug te komen voor de eerste seminar.
De introseminar gaf een goed, en redelijk neutraal, beeld van de situatie in het moderne Israël. De situatie met de westbank en gaza werd uitgelicht en er werd gefocust op de vraag: wat is nou eigenlijk het probleem en wat is daarvan de oorzaak?
Na deze verhelderende introductie zijn we met zijn allen gaan eten bij de Gril bar dicht bij het hostel. In die tijd van ontspanning is het ook mogelijk om de groep beter te leren kennen en de eerste indrukken te laten bezinken. Na een volle dag zonder slaap valt de moeheid ook aan dus naar het eten direct terug naar het hostel en naar bed.
Dag 2
Om 7 uur aan het ontbijt. Het valt op dat in Israël er een stuk zwaardere kost als ontbijt wordt aangeboden. Salades, chocolade toetjes en noem maar op. Gelukkig zijn er ook heerlijk broodjes en een soort van jam.
Na het ontbijt een seminar over de ‘settlements’ in de westbank. De assistent burgermeester van 1 van de ‘settlements’ kwam spreken over het leven daar en haar mening over het hele conflict. Het was verfrissend om van een andere kant naar het hele probleem te kijken, of men het met haar eens is of niet.
Na deze seminair snel alle spullen van de kamer en de bus in op reis naar het onderwijscentrum ‘Givat Haviva’. In dit centrum werd ons onderwezen in de grens van de westbank en wat de scheidingslijn doet met dorpen en families die nu plotseling wel of geen Israëlisch paspoort hebben. Na de theoretische inleiding gingen we met de bus een tour doen door het gebied naast de ‘green line’ waarbij we een stadje bezochten dat door de ‘green line’ in twee is gesplitst waarbij dus buren ineens een andere identiteit kregen. Wat ook erg opvalt tijdens deze tour is hoe klein Israël eigenlijk is.
Na deze tour zijn we doorgereden naar de Jordaan en het zogenoemde ‘Island of peace’. Een zeer klein eilandje dat van Israel is maar uitgeleend aan Jordanië. Er wordt verder niets met het piepkleine stukje land gedaan maar wel staan er symbolisch twee vlaggen op het eiland. De ene vlag van Israël de andere van Jordanië. Ohjah, de jordaan is echt klein! Het is niet meer dan een stroompje, we zouden het zelf een brede sloot noemen in Nederland dus dat viel zwaar tegen. Maarjah, nu weten we wel hoe het er in de realiteit uitziet.
Voor het avondeten kwamen we aan op een Kibbutz waar we ook de nacht doorbrachten. Hier kregen we na het eten een seminar over het leven in een Kibbutz. Het voordeel van de Kibbutz waar we nu zelf een nacht verbleven was het toeristische zwembad waar dan ook uitgebreid gebruik van is gemaakt. Na alle activiteiten is de hele groep nog gaan chillen bij een bankje, prachtige teambuilding!
Dag 3
Wederom om 7 uur ontbijt en alle spullen weer snel in de bus. Vandaag staan een bijzondere tour op de planning. We gingen langs het meer van Galilea naar Golan waar een tour rond de grens van Israël in het Golan-gebergte gingen ondernemen. We hebben in totaal 4 stops gemaakt, elke stop was bij een monument waar weer zichtbaar is hoe oorlog het leven vervormd heeft. Zowel de grens naar Syrië als Libanon is bekeken en zijn verhalen over verteld. Dit werd gedaan door twee gidsen die ons kwamen versterker gedurende de tour.
Het was prachtige om de bergen te zien, om op een berg te kunnen uitkijken over het hele gebied. We hebben in de verte ook nog de ruïnes van Nimrod gezien. Na deze adembenemende tour zijn we terug gereden naar Jeruzalem waar we in een ander Hostel even konden opfrissen en konden gaan avondeten. De weg naar Jeruzalem was nogal druk dus we waren wel behoorlijk laat.
Dag 4
Dag 4 stond volledig in het teken van de holocaust. Na het ontbijt begonnen we met een seminar genaamd ‘Holocaust denial’ waarbij een medewerker van het Yed Vashem museum ging uitleggen over de feiten en vragen rond de Holocaust. Na deze seminar zijn we naar het Yed Vashem museum gegaan waar we door een Hollandse Holocaust overlever uitgelegd kregen wat hij zelf allemaal had meegemaakt en hoe het was. Na deze aangrijpende toespraak zijn we in het museum zelf rondgeleid. Er waren twee momenten in het museum waar ik het erg moeilijk had. De eerste keer was bij de foto’s van medische experimenten op Joden uitgevoerd door de Duitsers. Hierbij hing ook een foto van mannen waarbij een armen op hun rug gedraaid was en vervolgens ze aan die armen in die positie aan een paal werden gehangen. Uiteraard breken je armen en dat was te zien. Ik kreeg er echt de kriebels van en had meteen de neiging om mijn eigen armen vast te houden. Het tweede moment was nog een flinke graad erger. Dit was helemaal in het laaste stukje waar een flim werd laten zien de concentratiekampen werden opgeruimd door Russische soldaten. Hoe lijken in hopen met buldozers een put in werden geduwd, het beeld van de mensen die er niet meer uit zagen als mensen omdat ze zo mager waren waarmee gesleept moest worden om ze in een massagraf te begraven. De groep reageerde net als ik geschokt hierop, ieder op zijn of haar eigen manier. Sommigen huilde, andere werden misselijk of liepen ‘boos’ weg. Het was emotioneel behoorlijk zwaar in dit museum.
Na het museum was er wat vrije tijd om in Jeruzalem op een markt wat te shoppen en om de voorbereiding voor de Shabat mee te maken.
Bij het beginnen van de Shabat waren we met zijn allen bij de Klaagmuur waarbij we allemaal een kaarsje hebben aangedaan en verteld hebben wat de rustdag (omdat we met verschillende religies in 1 groep zaten waren dat verschillende mogelijkheden) voor je betekend en het geloof. Vervolgens terug gelopen naar het hostel, de busschauffeur heeft namelijk vrij op shabat. Daar hebben we het traditionele shabat avond eten gegeten. In de avond nog wat vrije tijd om te kunnen ontspannen, waarbij we in de tuin van het hostel hebben gezeten met een muziekje en gezelligheid.
Dag 5
Op Shabat waren er meerdere mogelijkheden, ik koos ervoor om met een klein groepje naar de synagoge in de straat te gaan om de shabats dienst mee te maken. Het waren hele lieve en open mensen in de synagogen. Ondanks dat ik het hebreeuws niet heb kunnen verstaan vond ik het toch erg mooi om er bij te zijn. Naderhand kregen we spaghettitaart en wat te drinken.
Na de lunch begonnen de seminars weer, 3 achtereen om precies te zijn.
Niet elke van deze seminars waren een succes maar toch hebben ze duidelijk gemaakt hoeveel manieren er zijn om naar het politieke conflict te kijken. Zo hebben de veteranen van ‘breaking the silence’ verteld wat het leger nog meer doet dan alleen hun eigen mensen beschermen, en hoe dat vaak uit de hand loopt. Ook hebben de mannen van de ‘Parents circle’ en blijvende inpressie achtergelaten. ‘The parenst circle’ zijn zowel isarelieten als palesteinen die een kind of dichtbijstaand familielid hebben verloren door de oorlogen en onrusten in dit gebied. Ze werken samen om besef te creëren. Zij legde ons uit dat veel mensen vrede willen maar lang niet iedereen de prijs ervoor wil betalen. Er waren twee mannen van deze organisatie die ons toespraken, een Israeliet en een Palestijn. Hun verhalen staan in mijn hart gegrift.
Ook hebben we groepsgesprekken gehad om te verwerken wat allemaal verteld is en wat we allemaal gezien hebben. Gomeh hielp ons heel tof om dingen op een rijtje te krijgen en om gevoelens een plaats te geven.
Dag 6
Dag 6 is een zondag waarbij we wederom een tour door Jeruzalem kregen maar nu op een heel andere manier. We hadden een externe gids, Jamie, die ons vertelde over de beschermings ’muur’, wat voor het overgrote deel een hek is. Aangezien Jeruzalem op een berg ligt en wijken ervan op een andere berg liggen en er vervolgens ook weer dorpen omheen gebouwd zijn is de stad moeilijk als 1 stad te overzien.
Ook zijn we naar Sderot gereden en vlak bij Gaza geweest vanaf een punt dat we het ook echt konden zien. Op die plek is tevens een monument voor gesneuvelde soldaten opgericht. Het was pakkend om te weten dat anderhalve week voor ons bezoek er nog een bom is neergekomen in een veld naast Sderot.
Na deze rondleiding zijn we naar een bedoeïenen stadje geweest. Een stad gebouwd door Israel voor bedoeïenen om zich te settelen. Daar kregen we een praatje waarbij uitgelegd werd hoe is om daar te wonen. Vervolgens zijn we de woestijn in gereden naar een echt bedoeïenen tentenkamp. Eenmaal daar aangekomen stonden een stoet dromedarissen te wachten op ons. Het was best spannend om een rondje op een dromedaris te mogen zitten, vooral het afstappen haha. Hierna hebben gegeten in dit kamp en een les gekregen in het koffie en thee ceremonie. s’Avonds bij het kampvuur zijn er persoonlijke verhalen gedeeld en zijn enkelen, waaronder ik, naar het matrasje in de tent toe gegaan om te proberen te slapen.
Dag 7
De dag begon om 4 uur! We stonden vroeg op zodat we voor zonsopgang Masada zouden hebben beklommen en dus vanaf daar de zonsopgang te zien. Het was even doorbijten maar zonsopgang is ook wel mooi vanaf daar. De ruïnes van deze burcht zijn ook een spektakel om doorheen te lopen. Ze hadden toen al een sauna!
Na het bezoek zijn we via het slangenpad weer naar beneden gelopen, intussen was de zon al een behoorlijk verwarmende factor, dus water was goud waard. Vanaf Masada heb je kijk op de dode zee, nadat we Masada hadden verlaten zijn we dus een uurtje of twee gaan dobberen in die zee. Ikzelf heb niet meegedaan aangezien ik wat schaafwonden op mijn been had en dat zoute water echt korte metten met je maakt als je met wondjes erin gaat.
Na de dode zee een flinke bustocht terug naar Jeruzalem waar we even konden douchen en vervolgens een laatste seminar en een groepsgesprek ter evaluatie. We waren allemaal behoorlijk moet door het overvolle programma maar we hebben er zeker heel erg van genoten! Toch was het programma nog niet helemaal klaar want we gingen weer terug de bus in en hebben bij de volgende gastspreker thuis gegeten en een geweldige seminar over Israels bekendheid in het buitenland.
Nadat we ons buikje rond hadden gegeten en hebben genoten van dit seminar zijn we met de bus naar Tel-Aviv gereden. We werden in een club ontvangen maar uiteindelijk hebben we de laaste uurtjes in Israel op het strand van Tel-Aviv doorgebracht. Die nacht zijn we weer terug gevlogen naar Nederland, het einde van een geweldige week!