Nederland staat voor een grote opgave op het gebied van landbouw en natuur. De stikstofcrisis, de klimaatcrisis en de achteruitgang van biodiversiteit en waterkwaliteit vragen om fundamentele keuzes over hoe we ons land gebruiken en inrichten. De huidige vorm van landbouw vraagt te veel van de aarde en zet haar functioneren onder grote druk. Dit kan zo niet langer doorgaan. Wij hebben de taak gekregen om rentmeesters te zijn van Gods schepping. Dit vraagt om een nieuw perspectief op natuur en landbouw.
Het ontbreken van zo’n helder perspectief heeft de afgelopen jaren gezorgd voor veel onzekerheid bij boeren. Dit heeft geleid tot veel wantrouwen en frustratie. Door als overheid een helder toekomstperspectief te bieden wordt de boer houvast gegeven, waarmee zij kunnen bouwen aan een duurzame landbouwsector. De transitie in de landbouw vraagt niet alleen om financiële steun of nieuwe regels, maar ook om een verandering in onze sociale en culturele omgang met ons landschap en onze boeren.
Dit toekomstbeeld wordt gerealiseerd samen met de landbouwsector, provincies en waterschappen. In dit toekomstbeeld wordt er ingezet op het boeren binnen gezonde planetaire grenzen, op basis van de draagkracht van de natuur. Winstoptimalisatie is niet langer leidend bij het inrichten van ons landschap. Er wordt ingezet op multifunctionaliteit, waarin bijvoorbeeld ook ruimte is voor wilde natuur, waterberging, recreatie en educatie.
- Bestemmingsplannen en omgevingsvisies bieden duidelijke kaders voor een duurzame inrichting van het buitengebied, waarin water en bodem sturend zijn. Binnen deze kaders blijft ruimte voor innovatie en experimenten per boerenbedrijf, gemeente of regio.
- Natuur, biodiversiteit en schoon water zijn onmisbaar voor een gezonde leefomgeving. Binnen de ruimtelijke inrichting worden water en bodem sturend en wordt biodiversiteit gestimuleerd.
- We versterken het ‘Investeringsfonds Duurzame Landbouw’ dat boeren ondersteunt bij de transitie naar natuurinclusieve en biologische landbouw. Dit fonds biedt financiële steun en begeleiding tijdens de tussenfase waarin het nieuwe verdienmodel nog niet vanzelfsprekend is.
- Voor agrarische producten wordt het principe van ‘True-pricing’ gehanteerd, waarbij consumenten de maatschappelijke prijs van deze producten gaan betalen. De opbrengst hiervan komt ten goede aan natuurbeheer en verbetering van waterkwaliteit.
- Het leveren van ecosysteemdiensten moet worden beloond, bijvoorbeeld door middel van carbon credits of subsidies voor natuurlijke waterzuiveringsinstallaties.
- Om Nederland van het stikstofslot te halen krijgen agrarische ondernemer bedrijfsgerichte emissieplafonds. Zij kunnen zelf besluiten op welke manier zij deze doelen willen halen. Deze emissieplafonds leiden tot een vermindering van de stikstofuitstoot en extensivering van de landbouw.
